W wyniku reform Mariusza przestano wybierać centurionów, gdyż stali się oficerami zawodowymi. Ich znaczenie wzrastało i za czasów Cezara rzeczywiście dowodzili oni oddziałami, podczas gdy trybuni, młodzi i niedoświadczeni, choć nominalnie ich przełożeni, sprawowali funkcje sztabowe. Za czasów cesarstwa legion miał 59 centurionów, 5 w pierwszej kohorcie i 54 pozostałych. Ci z kohort od drugiej do dziesiątej byli równi stopniem, różnili się jedynie liczbą lat służby. Ponad nimi byli starsi centurionowie (primi ordines), z których każdy dowodził podwójną pod względem liczebności żołnierzy centurią z pierwszej kohorty. Takie zorganizowanie pierwszej kohorty dokonuje się od czasów Cezara, gdyż wspomina on o starszym centurionie i dowodzeniu podwójną centurią. Cezar często pisał o primi ordines. O szacunku Cezara dla jego centurionów świadczy wiele uwag o ich odwadze i wzorowym dowodzeniu. Postać (z lewej) to centurion z I w. z nieco wcześniejszą odmianą hełmu, byłby również typowy dla czasów Cezara. Jego rangę podkreśla ustawiony w poprzek grzebień, który mógł być zrobiony z końskiego włosia lub piór (jak ten na rysunku). Ponadto świadczy o niej "laska" stosowana czasami do wykonywania kar cielesnych. Jego pancerz to kolczuga (lub pancerz łuskowy), w odróżnieniu od zbroi zwykłych legionistów - bogato ozdobiona, czasami nawet posrebrzana. Centurion nosił miecz przy innym boku niż legionista. Podczas bitwy miał też tarczę i pila, tak jak inni żołnierze.

Struktura dowodzenia

Zwykły żołnierz (miles gregarius) wstępując do wojska zobowiązywał się do służby przez 20 lat (w czasach Cezara - 16 lat). W jego centurii dowodzili nim tesserarius (sierżant), optio (zastępca) i centurion. W kohortach od 2 do 10 było 54 takich centurionów. Ponieważ wszyscy centurionowie byli równi rangą, w każdej kohorcie dowodził centurion starszy służbą. Jak pokazuje wykres, wyznaczanie każdego centuriona odzwierciedlało układ szyku bojowego legionu w czasach wczesnej republiki, nad centurionami byli starsi rangą centurionowie z pierwszej kohorty (primi ordines), poczynając od hastatus posterior aż do primi pilus. Zwykły żołnierz mógł osiągnąć wysoką rangę (primi pilus), ale zdarzało się to rzadko. Kariera Petroniusza Fortunatusa wydaje się typowa. Wstąpił on do Legio I Italica i po czterech latach mianowano go centurionem. Przez następne 42 lata służył w dwunastu różnych legionach, ale nigdy nie osiągnął stopni z zakresu primi ordines. Trzecim w kolejności dowodzenia legionem był praefectus castrorum. Ponad nim było 5 trybunów należących do stanu ekwitów (tribuni angusticlavii), którzy we wcześniejszym okresie, dowodzili - każdy - dwiema kohortami, ale teraz pełnili funkcje sztabowe, pozostawiając centurionom prowadzenie żołnierzy do walki w polu. Kolejny trybun był senatorem (tribunus laticlavius). Był to młody człowiek, który później mógł zostać dowódcą legionu, a na razie odsługiwał swoją "praktykę"; sprawował on funkcje zastępcy dowódcy legionu. Jego zwierzchnik to legat (legatus legionis), dojrzały senator, zwykle trzydziestolatek. Sztab legionu stanowili też: adiutant (cornicularius), pisarze (librarii) i dyżurni (beneficiarii). Ponieważ legion był samowystarczalny, w jego szeregach znajdowało się wielu rzemieślników (immunes). Było ich stanowczo za dużo, by ich szczegółowo wyliczać. W tej grupie znajdowali się: mierniczy, inżynierowie, zbrojmistrze, lekarze, obsługa katapult, kowale, weterynarze, architekci, muzycy i inni. Byli oni zwolnieni od innych prac i obowiązków żołnierskich.